Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do treści głównej
Przejdź do menu prawego
Przejdź do mapy serwisu
Przejdź do stopki
<span></span> <span></span> <span></span> <span></span> <span></span> <span></span> <span></span> <span></span> <span></span> <span></span> <span></span> <span></span>
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Samsonów - Ruiny Huty "Józef" - Najciekawsze miejsca - Turysta - ZAGNAŃSK - Gminny Portal Internetowy.

 

Pobierz PDF

Samsonów - Ruiny Huty "Józef"

 
Samsonów - Ruiny Huty "Józef"
 
O Staropolskim Zagłębiu Przemysłowym

Region Świętokrzyski ma wiele unikalnych, charakterystycznych tylko dla tego obszaru, zabytków. Zaliczają się do nich m.in. pozostałości zakładów przemysłowych Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego. Jednymi z bardziej malowniczych są ruiny wielkiego pieca w Samsonowie. Występujące na tym terenie rudy żelaza, wielkie kompleksy leśne i nadające się do spiętrzenia rzeki spowodowały rozwój górnictwa, hutnictwa i zakładów przerobu żelaza.

-Ruiny Huty Józefa w Samsonowie

Jak powstawały takie zakłady ?

Po znalezieniu odpowiednio bogatych złóż rudy żelaza szukano nad najbliższą rzeką miejsca, gdzie można byłoby wykonać spiętrzenie wodne. Woda dawała energię potrzebną do napędu maszyn, a także do transportu rudy, węgla i topników na wysokość wielkiego pieca. Duże połacie okolicznych lasów były źródłem węgla drzewnego. Powstanie huty żelaza powodowało zagospodarowanie dość dużego obszaru. Na skraju lasu stawały mielerze, gdzie produkowano węgiel drzewny i gotowy produkt transportowano do huty. W pobliżu miejsca wydobycia rudy żelaza stawiano prażaki, czyli prymitywne piece służące do wyprażania rudy. Proces wyprażania powodował oczyszczenie rudy z cząstek organicznych i wzrost zawartości żelaza w rudzie, która na tym terenie była bardzo uboga. Warto wspomnieć, że oprócz napędu maszyn starano się wykorzystywać rzekę również do transportu przyjmując, że wzdłuż biegu rzeki należy umieszczać - o ile to możliwe - w górze kopalnie, poniżej huty, dalej zakłady produkujące przetworzone żelazo i najniżej zakłady wytwarzające finalne produkty. Należy pamiętać, że ówczesne zakłady przemysłowe miały znaczenie lokalne. Brak dobrych dróg i większego zapotrzebowania na produkty żelazne powodował, że ówczesne założenia przemysłowe zapewniały produkty na rynek lokalny i nie były to wielkie obiekty. Próby rozwoju przemysłu na skalę ogólnokrajową zaczęto podejmować za czasów Staszica i jego następcy - Druckiego-Lubeckiego. Zmieniono wówczas prawodawstwo pozwalające na pozyskiwanie kopalin z gruntów prywatnych, zwiększył się znacznie udział państwa w finansowaniu poszukiwań rud i budowie zakładów przemysłowych. Po spojrzeniu na mapę rozmieszczenia zakładów Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego widać koncentrację zakładów nad dwiema rzekami: Kamienną i Bobrzą. Większe zakłady były położone nad Kamienną. Bobrza przepływa z północy na południe przecinając Region Świętokrzyski i tu również mieści się kilka ciekawych obiektów od Samsonowa poczynając.

Ruiny Huty Józefa w Samsonowie

Początki Samsonowa

Pierwsze informacje o Samsonowie pochodzą z czasów panowania Krzywoustego. Został założony przez rycerza Marka herbu Topór. Rycerza nazywano ze względu na siłę Samsonem i od jego przydomku wzięła się nazwa wsi. Tradycje przemysłowe są tu bardzo dawne. Zanim powstał pierwszy wielki piec przerabiano rudę w dymarkach. Po wytopie otrzymywano blok gąbczastego żelaza, które przerabiano dalej przez długie przekuwanie. W 1598 roku powstał w Samsonowie pierwszy w Polsce wielki piec typu bergamowskiego. Konstruktorem pieca był specjalista z Włoch - Hieronim Caccio. W latach 1641-44 nastąpiła przebudowa pieca i uzyskano pierwszą płynną surówkę. Przejście od dymarek do wielkiego pieca stanowiło duży skok technologiczny - w wielkim piecu uzyskiwano temperaturę pozwalającą na stopienie żelaza, dzięki czemu jego dalszy przerób był łatwiejszy i uzyskiwano wyjściowy produkt lepszej jakości. W początkach XVIII w piec był zrujnowany. Właścicielami huty byli biskupi krakowscy. Za czasów bpa Kajetana Sołtyka powstał nowy wielki piec, zaś w roku 1789 huta przeszła na własność Państwa. Powstała z inicjatywy Stanisława Staszica w latach 1818-23. Na przestrzeni kolejnych lat została rozbudowana i przebudowywana. Działała do roku 1866, kiedy to zniszczył ją pożar. Huty nie odbudowano, ponieważ jej zniszczenie zbiegło się z postępującym kryzysem całego Zagłębia. Kryzys spowodowany był wyczerpywaniem się złóż rudy i zniszczeniem lasów przez rabunkowy wyrąb przy produkcji węgla drzewnego. Przedłużające się w związku z tym drogi zaopatrzeniowe powodowały podrożenie produkcji i zmniejszenie wydajności. Dodatkowo wyrosła konkurencja hut z Zagłębia Dąbrowskiego, pracujących w oparciu o węgiel kamienny, a huta "staszicowska" działała, mimo sporych rozmiarów, na węgiel drzewny. Wracając jeszcze do lat świetności huty warto wspomnieć, że w 1824 roku ukończono odlewnię, a w 1835 roku zmodernizowano piec.

- swietokrzyskie_travel.png
Wirtualny spacer po regionie - Świętokrzyskie travel

 


Samsonów - Ruiny Huty "Józef" - galeria

 
Samsonów - Ruiny Huty ˝Józef˝
 
Samsonów - Ruiny Huty ˝Józef˝
 
Samsonów - Ruiny Huty ˝Józef˝
 
Samsonów - Ruiny Huty ˝Józef˝
 
Samsonów - Ruiny Huty ˝Józef˝
 
Zamknij pasek info24
Info24
Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego     |     Starostwo Powiatowe w Kielcach     |     Powiatowy Urząd Pracy w Kielcach     |     Portal Informacji Kulturalnej Województwa Świętokrzyskiego     |     Wrota Świętokrzyskie     |     LGD Dorzecze Bobrzy     |     Związek Powiatów Polskich     |     Rozkład PKP     |     Rozkład PKS     |     Kursy walut     |     Lotto     |     Pogoda     |     
RIIJST
 
Gazeta Zagnańska
 
Wirtualny spacer SIPWŚ
 
GEO-SYSTEM
 
Audiospacery
  • Stowarzyszenie Razem Dla Wszystkich
  • Zagnańsk biega - AKS
  • Zagnańskie Stowarzyszenie Rowerowe
  • Towarzystwo Ziemi Samsonowskiej
  • Stowarzyszenie Braterskie Serca
  • W Krainie Tetrapoda
  • Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji w Zagnańsku
  • Gminna Biblioteka Publiczna w Samsonowie
  • EUROPOMOST
  • Mak+
  • ZIT KOF
  • Zapytaj o Fundusze Europejskie
  • NFOŚiGW
  • WFOŚiGW
  • PGNIG
  • Zintegrowany Informator Pacjenta
  • Agencja Rynku Rolnego Oddział Terenowy w Kielcach
  • Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • Kącik Przedsiębiorcy
Statystyki

Mapa z Współrzędnymi Geograficznymi

50°58'41.0"N

20°39'42.4"E

Kontakt

Urząd Gminy w Zagnańsku
ul. Spacerowa 8
26-050 Zagnańsk

tel.: 41 300 13 22
e-mail: sekretariat@zagnansk.pl

NIP: 959-09-25-932
REGON: 000551941


 

Zalecane przeglądarki: Mozilla Firefox 43.0, Google Chrome 47.0, Internet Explorer 10 , Opera 34.0

projekt i hosting: INTERmedi@ | zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij